Ιδιωτικότητα: τι είναι δημόσιο και τι όχι

Ενότητα 4: WHOIS, RDAP και ιδιωτικότητα · Χρόνος ανάγνωσης: 9 λεπτά

Στόχος μαθήματος: Μετά από αυτό το μάθημα μπορείτε να εξηγήσετε ανά κατάληξη ποια στοιχεία ενός κατόχου είναι δημόσια μετά τον GDPR και την NIS2, και πώς κάποιος με έννομο συμφέρον μπορεί να ζητήσει τα αποκρυμμένα στοιχεία.

Βασικές έννοιες: GDPR (ΓΚΠΔ), απόκρυψη προσωπικών δεδομένων, νομικό πρόσωπο και φυσικό πρόσωπο, WHOIS-privacy, υπηρεσία proxy, νόμιμοι αιτούντες, επικοινωνία μέσω φόρμας

Από τα πάντα δημόσια στην απόκρυψη

Παλαιότερα ο καθένας μπορούσε να διαβάσει στο WHOIS το όνομα, τη διεύθυνση, τον αριθμό τηλεφώνου και τη διεύθυνση email κάθε κατόχου. Αυτό ήταν χρήσιμο για όποιον ήθελε να επικοινωνήσει με έναν κάτοχο, αλλά και για spammers και απατεώνες. Από την έναρξη εφαρμογής του GDPR (ΓΚΠΔ) (ο ευρωπαϊκός νόμος για την προστασία της ιδιωτικότητας, Μάιος 2018) αυτό έχει αλλάξει. Τα προσωπικά δεδομένα των κατόχων είναι από τότε σε μεγάλο βαθμό αποκρυμμένα.

Ο βασικός κανόνας είναι ίδιος σχεδόν σε όλα τα registries:

• Τα στοιχεία ενός φυσικού προσώπου (ενός ανθρώπου, όπως ενός ιδιώτη) αποκρύπτονται σε μεγάλο βαθμό.
• Τα στοιχεία ενός νομικού προσώπου (μιας εταιρείας, ενός ιδρύματος, ενός συλλόγου ή άλλου οργανισμού) δεν είναι προσωπικά δεδομένα και κατά κανόνα είναι δημόσια.

Η NIS2 κατοχύρωσε αυτόν τον δεύτερο κανόνα: τα registries και οι registrars πρέπει να δημοσιοποιούν τα στοιχεία που δεν είναι προσωπικά δεδομένα (μάθημα 3.3). Αν είστε οργανισμός, το όνομά σας εμφανίζεται λοιπόν κανονικά στα δημόσια στοιχεία. Αυτός είναι και ο σκοπός: όποιος επισκέπτεται έναν ιστότοπο πρέπει να μπορεί να δει ποιος οργανισμός βρίσκεται πίσω από αυτόν.

Τι βλέπετε ανά κατάληξη

Οι λεπτομέρειες διαφέρουν ανά registry. Η εικόνα είναι η εξής (κατάσταση Νοεμβρίου 2026):

Ορισμένα σημεία ξεχωρίζουν:

• Στο .nl βλέπετε στο Whois τη διεύθυνση email της διοικητικής επαφής (administratief contact). Αυτή υπάρχει ώστε να μπορεί κανείς να στείλει email στον κάτοχο. Αν εκεί αναγράφεται η προσωπική σας διεύθυνση, τότε είναι ορατή. Επίσης δημόσια είναι ο registrar, ο μεταπωλητής, η τεχνική επαφή, η κατάσταση, οι nameservers και οι ημερομηνίες.
• Στο .eu η διεύθυνση email ενός ιδιώτη είναι ορατή. Χρησιμοποιήστε εκεί μια διεύθυνση που δεν σας πειράζει να κοινοποιείται.
• Στο .be ένας κάτοχος μπορεί μέσω του registrar του να επιλέξει να εμφανίζονται περισσότερα στοιχεία.
• Στα gTLD, όταν η διεύθυνση email του κατόχου είναι αποκρυμμένη, πρέπει να υπάρχει μια διεύθυνση προώθησης ή μια φόρμα ιστού μέσω της οποίας μπορείτε παρ' όλα αυτά να επικοινωνήσετε με τον κάτοχο.

WHOIS-privacy και υπηρεσίες proxy

Πολλοί registrars προσφέρουν WHOIS-privacy: μια υπηρεσία που αποκρύπτει τα στοιχεία επικοινωνίας σας στο δημόσιο WHOIS. Στα gTLD υπάρχουν επίσης υπηρεσίες proxy: τότε στα δημόσια στοιχεία εμφανίζεται ένας ενδιάμεσος αντί για εσάς.

Προσοχή:

• Στα .nl και .eu ο κάτοχος δεν επιτρέπεται να είναι υπηρεσία privacy ή proxy. Το domain πρέπει να είναι στο όνομα του πραγματικού κατόχου. Την απόκρυψη τη ρυθμίζει εκεί το ίδιο το registry, σύμφωνα με τον παραπάνω πίνακα.
• Η WHOIS-privacy δεν είναι διαθέσιμη για κάθε κατάληξη, και σε πολλές εθνικές καταλήξεις δεν είναι καν απαραίτητη, επειδή το registry ήδη αποκρύπτει τα στοιχεία των ιδιωτών.
• Για έναν οργανισμό η απόκρυψη έχει μικρή αξία: το όνομα μιας εταιρείας δεν είναι προσωπικό δεδομένο. Αν ως οργανισμός δεν θέλετε να εμφανίζονται ονόματα εργαζομένων, χρησιμοποιήστε γενικές διευθύνσεις ως επαφές (μάθημα 3.3).

Ποιος μπορεί να δει τα αποκρυμμένα στοιχεία;

Αποκρυμμένο δεν σημαίνει μυστικό. Όποιος έχει έννομο συμφέρον μπορεί να ζητήσει τα στοιχεία. Σκεφτείτε την αστυνομία και άλλες αρμόδιες αρχές, αλλά και κάποιον που έχει ένα εμπορικό σήμα και θέλει να αντιδράσει σε ένα όνομα που μοιάζει με αυτό. Μερικά παραδείγματα:

• Η DENIC δίνει στοιχεία ιδιωτών μόνο σε όποιον καταστήσει πιθανό ότι έχει δικαιολογημένο συμφέρον, ή σε όποιον η DENIC είναι εκ του νόμου υποχρεωμένη.
• Η NIS2 υποχρεώνει τα registries και τους registrars να απαντούν γρήγορα σε νόμιμα, τεκμηριωμένα αιτήματα, σε κάθε περίπτωση εντός 72 ωρών.
• Στα gTLD η επικοινωνία με έναν αποκρυμμένο κάτοχο γίνεται μέσω της διεύθυνσης προώθησης ή της φόρμας ιστού του registrar.

Θέλετε να επικοινωνήσετε με έναν κάτοχο, για παράδειγμα επειδή θέλετε να αγοράσετε το όνομά του ή επειδή ο ιστότοπός του χρησιμοποιεί το δικό σας εμπορικό σήμα; Χρησιμοποιήστε τότε τη δυνατότητα επικοινωνίας που αναφέρεται στο WHOIS ή στο RDAP. Αν δεν τα καταφέρετε έτσι, μπορείτε να υποβάλετε αίτημα μέσω του registry ή του registrar, με καλή τεκμηρίωση. Σε μια διαφορά για εμπορικό σήμα, αυτή είναι η στιγμή να συμβουλευτείτε έναν νομικό (μάθημα 7.2).

Τι σημαίνει αυτό για εσάς

Να θεωρείτε δεδομένο ότι οτιδήποτε συμπληρώνετε σε ένα domain μπορεί να γίνει ορατό σε κάποιον. Για το registry και τον registrar σας όλα τα στοιχεία σας είναι ορατά, όπως και για τους νόμιμους αιτούντες. Αυτό δεν αποτελεί λόγο να συμπληρώσετε ανακριβή στοιχεία: αυτό δεν επιτρέπεται και διατρέχετε τον κίνδυνο να χάσετε το όνομά σας (μάθημα 3.3). Αποτελεί όμως λόγο να επιλέξετε συνειδητά:

• Ως οργανισμός: μια γενική διεύθυνση email και έναν γενικό αριθμό τηλεφώνου ως επαφή.
• Ως ιδιώτης: μια διεύθυνση email που θέλετε να κοινοποιείται, ιδίως στο .eu και στο admin-c του .nl.

Ελέγχετε τακτικά οι ίδιοι τι είναι δημόσιο για το domain σας. Έτσι βλέπετε αμέσως και αν τα στοιχεία είναι ακόμη σωστά.

Στην πράξη: έτσι λειτουργεί στη WebOké

Στο Το WebOké μου, στην καρτέλα Για προχωρημένους της σελίδας του domain, υπάρχει η επιλογή WHOIS-privacy: "Αποκρύπτει τα στοιχεία επικοινωνίας σας στο δημόσιο WHOIS." Δεν είναι διαθέσιμη για κάθε κατάληξη. Τι είναι δημόσιο για ένα domain το βλέπετε με το WHOIS lookup (https://www.weboke.gr/toondomein). Σε άλλους registrars λειτουργεί παρόμοια: η ιδιωτικότητα βρίσκεται συνήθως στις ρυθμίσεις του domain και κάθε registrar διαθέτει λειτουργία αναζήτησης WHOIS.

Σύνοψη

• Από την έναρξη εφαρμογής του GDPR τα στοιχεία των ιδιωτών είναι αποκρυμμένα· τα στοιχεία των οργανισμών είναι δημόσια, και η NIS2 το κατοχυρώνει αυτό.
• Τι βλέπετε διαφέρει ανά κατάληξη: στο .eu για παράδειγμα τη διεύθυνση email ενός ιδιώτη, στο .nl τη διεύθυνση email του admin-c.
• Στα .nl και .eu μια υπηρεσία privacy ή proxy δεν επιτρέπεται να εμφανίζεται ως κάτοχος.
• Όποιος έχει έννομο συμφέρον μπορεί να ζητήσει αποκρυμμένα στοιχεία· η NIS2 απαιτεί απάντηση εντός 72 ωρών.

Κουίζ

Άσκηση

Άσκηση D4.2: Τι αναφέρεται για εσάς; Αναζητήστε το δικό σας domain (ή αυτό του οργανισμού σας) στο WHOIS lookup (https://www.weboke.gr/toondomein). Αν η κατάληξή σας διαθέτει RDAP, δείτε επίσης τη σελίδα RDAP του registry (μάθημα 4.1). Σημειώστε τι μπορεί να δει ο καθένας για εσάς ή τον οργανισμό σας και αποφασίστε αν αυτό είναι σωστό.

Σημειώστε:

• Αναζήτησα το domain μου στο WHOIS και, αν είναι δυνατό, στο RDAP.
• Γνωρίζω αν είμαι καταχωρισμένος ως ιδιώτης ή ως οργανισμός.
• Έλεγξα ποια ονόματα, διευθύνσεις και διευθύνσεις email είναι ορατά.
• Γνωρίζω αν υπάρχει WHOIS-privacy για την κατάληξή μου και αν τη χρειάζομαι.

Συμπληρώστε:

1. Ποια στοιχεία για τον κάτοχο και τις επαφές είναι δημόσια;
2. Αναγράφεται κάποιο προσωπικό στοιχείο που θα προτιμούσατε να μην κοινοποιείται; Πώς το λύνετε χωρίς να συμπληρώσετε ανακριβή στοιχεία;
3. Μπορεί κάποιος που θέλει να επικοινωνήσει μαζί σας να το κάνει μέσω αυτών των στοιχείων; Πώς;

Για περαιτέρω μελέτη

• Εγχειρίδιο WebOké 5.14: WHOIS privacy
• Ανώνυμη καταχώριση domain
• Εγχειρίδιο WebOké 14.3: WHOIS, αναζήτηση IP και έλεγχος SSL
• Επεξήγηση του Whois (SIDN, στα Ολλανδικά): https://www.sidn.nl/nl-domeinnaam/uitleg-whois