Οι πρώτες εντολές στο VPS σας: εξερεύνηση στη γραμμή εντολών
Συνδεθήκατε για πρώτη φορά στο VPS σας και βλέπετε μόνο έναν κέρσορα που αναβοσβήνει. Με λίγες εντολές βρίσκετε τον δρόμο σας: πού βρίσκεστε, τι περιέχει ένας φάκελος, πώς διαβάζετε ή αλλάζετε ένα αρχείο και σε τι κατάσταση είναι ο server σας. Δεν έχετε συνδεθεί ακόμη; Διαβάστε πρώτα το Σύνδεση στο VPS σας με SSH (και δημιουργία κλειδιού SSH) και την πρώτη φορά συγκρίνετε το αποτύπωμα (fingerprint), όπως περιγράφεται στο Η πρώτη σύνδεση με SSH.
Πώς διαβάζετε το prompt
Αριστερά από τον κέρσορα βρίσκεται το prompt, για παράδειγμα anna@web1:~$. Εκεί διαβάζετε ποιος είστε (anna), σε ποιον server (web1) και σε ποιον φάκελο (~ είναι ο δικός σας αρχικός φάκελος). Ο τελευταίος χαρακτήρας είναι σημαντικός: το $ σημαίνει απλός χρήστης, το # σημαίνει root. Ο root μπορεί να κάνει τα πάντα, χωρίς να ρωτήσει «είστε σίγουροι;». Γι' αυτό είναι προτιμότερο να εργάζεστε με δικό σας χρήστη και να βάζετε sudo μπροστά από εντολές που χρειάζονται δικαιώματα διαχειριστή. Πώς δημιουργείτε αυτόν τον χρήστη θα το βρείτε στο Δικός σας χρήστης με sudo.
Περιήγηση στους φακέλους
| Εντολή | Τι κάνει |
|---|---|
pwd | Δείχνει σε ποιον φάκελο βρίσκεστε τώρα |
ls -la | Εμφανίζει τα περιεχόμενα του φακέλου, με δικαιώματα, ιδιοκτήτη και μέγεθος, καθώς και τα κρυφά αρχεία (ονόματα που αρχίζουν με τελεία, όπως .ssh) |
cd /etc/ssh | Μεταβαίνει σε έναν φάκελο. Το cd .. σας πηγαίνει έναν φάκελο πιο πάνω, ενώ το cd χωρίς τίποτα μετά σας επιστρέφει στον αρχικό σας φάκελο |
Ορισμένους φακέλους θα τους συναντάτε συνεχώς: /etc (ρυθμίσεις), /var/log (αρχεία καταγραφής), /home (αρχικοί φάκελοι χρηστών), /root (αρχικός φάκελος του root) και /var/www ή /srv (ιστοσελίδες και υπηρεσίες). Τα κεφαλαία γράμματα έχουν σημασία: το /etc/SSH δεν υπάρχει, το /etc/ssh όμως υπάρχει.
Ανάγνωση και επεξεργασία αρχείων
- Το
cat bestandεμφανίζει ένα σύντομο αρχείο με μία κίνηση. - Το
less bestandσας επιτρέπει να μετακινείστε με τα βελάκια και το πλήκτρο διαστήματος. Αναζητάτε με/woordκαι βγαίνετε μεq. - Το
tail -n 50 bestandεμφανίζει τις τελευταίες 50 γραμμές, χρήσιμο για αρχεία καταγραφής. - Το
nano bestandανοίγει έναν απλό επεξεργαστή κειμένου. Αποθηκεύετε με Ctrl+O και Enter και κλείνετε με Ctrl+X.
Δημιουργήστε ένα αντίγραφο πριν αλλάξετε ένα αρχείο ρυθμίσεων, για παράδειγμα sudo cp /etc/ssh/sshd_config /etc/ssh/sshd_config.bak. Αλλάζετε ένα πράγμα κάθε φορά και ελέγχετε τις ρυθμίσεις πριν κάνετε επανεκκίνηση της υπηρεσίας: πολλά προγράμματα έχουν δική τους εντολή γι' αυτό, όπως sudo sshd -t ή sudo nginx -t.
Σε τι κατάσταση είναι ο server σας;
| Εντολή | Τι βλέπετε |
|---|---|
cat /etc/os-release | Ποιο λειτουργικό σύστημα και ποια έκδοση εκτελείται, για παράδειγμα Debian 13 ή Ubuntu 24.04 LTS |
uptime | Πόση ώρα λειτουργεί ήδη ο server και το φορτίο (load) για 1, 5 και 15 λεπτά |
df -h | Ελεύθερος χώρος στον δίσκο. Ένας γεμάτος δίσκος είναι συχνή αιτία για να σταματήσει ένας server «χωρίς λόγο» |
free -h | Μνήμη. Κοιτάξτε τη στήλη available, όχι τη free: το Linux χρησιμοποιεί την ελεύθερη μνήμη ως cache και την αποδίδει όταν τη χρειαστεί κάποιο πρόγραμμα |
ip -brief address | Οι διευθύνσεις IP του server σας |
Αν ο δίσκος σας γεμίζει ή ο server είναι αργός, δείτε το Γεμάτος δίσκος, γεμάτη μνήμη ή αργός server. Χρειάζεστε περισσότερο χώρο στον δίσκο; Δείτε το Αύξηση του χώρου δίσκου του VPS σας.
Πού θα βρείτε βοήθεια
- Το
man lsανοίγει το εγχειρίδιο μιας εντολής. Η μετακίνηση και η αναζήτηση γίνονται όπως στοless. Αν λείπουν τα εγχειρίδια, εγκαταστήστε τα μεsudo apt install man-db. - Το
ls --helpδίνει στις περισσότερες εντολές μια σύντομη λίστα επιλογών. - Το πλήκτρο Tab συμπληρώνει ονόματα εντολών και αρχείων. Έτσι αποφεύγετε τα τυπογραφικά λάθη. Με το πάνω βελάκι ανακαλείτε προηγούμενες εντολές.
rm δεν έχει κάδο ανακύκλωσης: ό,τι διαγράφεται χάνεται οριστικά. Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με το rm -r (ένας φάκελος με όλο το περιεχόμενό του) και με χαρακτήρες μπαλαντέρ όπως το *, ειδικά όταν είστε root. Επίσης, μην επικολλάτε εντολές από το internet χωρίς να τις διαβάσετε πρώτα. Πριν από μια μεγάλη αλλαγή δημιουργήστε ένα snapshot, δείτε το Snapshots και backups του VPS σας.Το VPS σας είναι πλήρως αυτοδιαχειριζόμενο: ό,τι συμβαίνει μέσα στον server σας το διαχειρίζεστε εσείς. Εμείς βοηθάμε με το κομμάτι της WebOké, όπως την οθόνη του VPS, το δίκτυο και τα snapshots. Προτιμάτε να εργάζεστε με ένα πακέτο hosting; Εκεί έχετε μια πιο περιορισμένη γραμμή εντολών, δείτε το Πρόσβαση SSH και Terminal στο DirectAdmin: ποια πακέτα και πώς συνδέεστε.
Θέλετε να μάθετε περισσότερα; Παρακολουθήστε το δωρεάν μάθημα Διαχείριση VPS και διακομιστών Linux, ενότητα 1.4 Περιήγηση στη γραμμή εντολών.